Ishdan bo‘shatish nafaqasi — xodim bilan mehnat shartnomasi qonunchilikda nazarda tutilgan muayyan asoslar bo‘yicha bekor qilinganda, uning ishdan ayrilishi oqibatlarini yumshatish maqsadida to‘lanadigan bir martalik pul to‘lovi hisoblanadi.
Bunday nafaqa qonunchilik, mehnatga oid boshqa huquqiy hujjatlar yoki mehnat shartnomasida nazarda tutilgan hollarda to‘lanadi.
Ishdan bo‘shatish nafaqasi miqdori qanday belgilanadi?
Ishdan bo‘shatish nafaqasining miqdori xodimning aynan shu ish beruvchidagi ish stajiga bog‘liq.
Xodimning ish stajidan kelib chiqib, nafaqa miqdori quyidagicha belgilanadi:
| Ish staji | Ish haqi miqdori |
|---|---|
| 3 yilgacha ish stajiga ega xodimlar uchun | o‘rtacha oylik ish haqining 50 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda; |
| 3 yildan 5 yilgacha ish stajiga ega xodimlar uchun | o‘rtacha oylik ish haqining 75 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda; |
| 5 yildan 10 yilgacha ish stajiga ega xodimlar uchun | o‘rtacha oylik ish haqining 100 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda; |
| 10 yildan 15 yilgacha ish stajiga ega xodimlar uchun | o‘rtacha oylik ish haqining 150 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda; |
| 15 yildan ortiq ish stajiga ega xodimlar uchun | o‘rtacha oylik ish haqining 200 foizidan kam bo‘lmagan miqdorda. |
Oddiy misol
Agar xodimning o‘rtacha oylik ish haqi 5 000 000 so‘m va mazkur ish beruvchidagi ish staji 7 yil bo‘lsa, unga to‘lanadigan ishdan bo‘shatish nafaqasi kamida o‘rtacha oylik ish haqining 100 foizini, ya’ni 5 000 000 so‘mni tashkil etadi.
Qaysi holatda ishdan bo‘shatish nafaqasi to‘lanmaydi?
Muhim jihatlardan biri shundaki, mehnat shartnomasi xodimning aybli harakatlari yoki harakatsizligi bilan bog‘liq asoslar bo‘yicha bekor qilingan hollarda unga ishdan bo‘shatish nafaqasi to‘lash nazarda tutilmaydi.
Bunday vaziyatlarda xodimga ishdan bo‘shatish nafaqasi, kompensatsiya yoki shu mazmundagi boshqa qo‘shimcha to‘lovlarni tayinlash nazarda tutilishi mumkin emas.
Xulosa
Demak, ishdan bo‘shatish nafaqasi xodimning mehnat shartnomasi bekor qilinishi natijasida yuzaga keladigan moliyaviy oqibatlarni yumshatishga xizmat qiladi. Nafaqaning eng kam miqdori xodimning shu ish beruvchidagi ish stajiga qarab 50 foizdan 200 foizgacha bo‘lishi mumkin.
Shu sababli mehnat shartnomasi bekor qilinayotganda nafaqa olish huquqi mavjudligi, xodimning ish staji va o‘rtacha oylik ish haqi to‘g‘ri hisoblanganiga e’tibor qaratish muhim.